Ndërsa Kuvendi pritet të miratojë Aministinë Penale të propozuar nga qeveria, Inspektoriati i Lartë i Drejtësisë (ILD) ka konstuar shkelje dhe problematika në atë të bërë në vitin 2024.
Sipas ILD-së, nga të dhënat e administruara pranë gjykatave, prokurorive dhe Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve, si dhe nga informacionet e publikuara në media, rezulton se ligji i amnistisë nuk është zbatuar në mënyrë të njëtrajtshme dhe efektive, duke cenuar të drejtat e të dënuarve dhe të paraburgosurve.
Më konkretisht, sipas ILD, nga verifikimi u evidentua konfuzion në interpretimin e ligjit, mosnxjerrje në kohë të urdhrave të ekzekutimit, vonesa në përcjelljen e vendimeve të formës së prerë dhe mospërputhje të datave në dokumentacionin zyrtar.
Njoftimi i plotë:
Inspektori i Lartë i Drejtësisë ka finalizuar verifikimin e iniciuar kryesisht për zbatimin e ligjit nr.33/2024 “Për dhënie amnistie”, bazuar në të dhënat e administruara në kuadër të këtij verifikimi pranë gjykatave dhe zyrave të prokurorive, si dhe informacionit të shfaqur në disa media mbi problematika në zbatimin e këtij ligji.
Iniciativa e ILD-së ka ardhur për zbatim të drejtë dhe efektiv të qëllimit që kanë nismat penale për dhënie amnistie, në respektim të parimit të humanizmit të drejtësisë penale, si dhe rehabilitimit dhe ri integrimit në shoqëri të të dënuarve bazuar edhe në standardet e vendosura nga jurisprudenca e Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut.
Për këtë, Inspektori i Lartë i Drejtësisë ka administruar nga Drejtoria e Përgjithshme të Burgjeve, të dhëna mbi problematika të mundshme të konstatuara gjatë zbatimit të këtij ligji, sa i takon zbardhjes së vendimeve gjyqësore; nxjerrjes së urdhrave të ekzekutimit nga prokurori; si dhe çështje të tjera që lidhen me veprimtarinë e magjistratëve, duke iniciuar më pas, verifikimin me iniciativë të informacionit në veprimtarinë e magjistratëve për ekzekutimin e vendimeve gjyqësore të formës së prerë, si dhe duke ushtruar kontroll në veprimtarinë e disa zyrave të prokurorisë dhe disa gjykatave për nxjerrjen e urdhrave të ekzekutimit dhe arsyetimin e vendimeve gjyqësore.
Në përfundim të këtij verifikimi u konstatuan disa problematika:
Konfuzion në interpretimin e dispozitave që lidhen me fillimin e ekzekutimit nga ana e prokurorit;
Mosveprim i menjëhershëm pas administrimit të vendimit të shkurtuar, për nxjerrjen e urdhrit të ekzekutimit;
Mënyra të ndryshme të të kuptuarit dhe të zbatuarit të dispozitave procedurale penale mbi shpalljen e vendimit të përmbledhur nga gjykatat;
Konstatim i diferencës kohore midis datës së vendimit të formës së prerë dhe përcjelljes së tij;
Mospërputhje e datës së hyrjes së vendimit në sekretarinë e prokurorisë me datën e marrjes në dorëzim nga prokurori si dhe datën e shkresës përcjellëse të këtij urdhri;
Mos pasqyrim në librat e brendshëm të dorëzimit, të datës së marrjes në administrim nga prokurori i ekzekutimeve të vendimeve gjyqësore të formës së prerë të përcjella dhe të protokolluara.
Inspektori i Lartë i Drejtësisë ka analizuar veprimtarinë e gjykatave dhe zyrave të prokurorive të konstatuara gjatë verifikimit në raport me kuadrin ligjor në fushën e ekzekutimit të vendimeve penale, jurisprudencës kushtetuese, duke evidentuar problematika, të cilat duhet të mbahen në vëmendje nga Gjykata e Apelit e Juridiksionit të Përgjithshëm, Prokuroria pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, të gjitha gjykatat e shkallëve të para të juridiksionit të përgjithshëm dhe zyrave të prokurorive pranë tyre.
Inspektori i Lartë i Drejtësisë thekson domosdoshmërinë e respektimit të afateve ligjore dhe bashkërendimit të veprimtarisë së institucioneve përgjegjëse për ekzekutimin e vendimeve penale, për të garantuar njohjen dhe zbatimin e të drejtave të njohura për çdo kategori, të paraburgosur apo të dënuar sipas legjislacionit të posaçëm, ndërsa kërkon vëmendje të shtuar, kur miratohen nisma si ligji për amnistinë, nga ana e zyrave të prokurorive, gjykatat dhe IEVP-të, për të qenë rigorozë në zbatimin e kërkesave ligjore dhe afateve procedurale, për të mos sjellë pasoja në përftimin e të drejtave dhe lehtësive të njohura nga ky ligj.
Inspektori i Lartë i Drejtësisë vëren se problematikat e evidentuara nga verifikimi i praktikës së zbatimit të ligjit “Për dhënie amnistie” nga gjykatat dhe zyrat e prokurorive, duhet të jenë objekt diskutimi dhe trajtimi respektivisht në Mbledhjen e Përgjithshme të Gjyqtarëve dhe nga Drejtuesi i zyrave të prokurorisë.
Në përfundim, Inspektori i Lartë i Drejtësisë informon se varësisht nevojave të sistemit, detyrimeve ligjore, adresimit të problematikave më të shpeshta të hasura tek ankesat, prioriteve të punës së institucionit dhe kapaciteteve institucionale, do të vlerësojë në vijim kryerjen e një inspektimi tematik pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm, gjykatave të shkallëve të para të juridiksionit të përgjithshëm, zyrave të prokurorive pranë Gjykatave të Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm dhe Prokurorisë pranë Gjykatës së Apelit të Juridiksionit të Përgjithshëm mbi procedurën dhe afatet e ekzekutimit vendimeve penale.
