Importet e zarzavateve po rriten me shpejtësi nga viti në vit duke dominuar tezgat në shitjen me pakicë. Përveçse po zëvendësojnë prodhimin vendas, janë duke u bërë shkak për rritjen e çmimeve në këtë grup.
Këto ditë çmimet e prodhimeve të freskëta, kunguj, brokol, domate dhe speca janë rritur deri në 30 për qind për kilogram në krahasim me janarin e kaluar.
Prodhimet e importit po vijnë me çmime më të larta në treg dhe po ndikojnë dhe në rritjen e çmimeve të prodhimit vendas”, tha një shitës në tregun me pakicë në “Uzinën Dinamo” në kryeqytet.
Në tregun e pakicës, një kg kungull tregtohet më 380 lekë për kg, me rritje 27% nga janari 2024. Specat kushtojnë 330 lekë/kg, me rritje prej 10%. Limonat, nga 100 lekë tregtohen me 150-170 lekë. Shumica e zarzavateve kushtojnë në tregun e pakicës mes 250-300 lekë/kg.
Të dhënat e INSTAT tregojnë se vitin e kaluar importet e zarzavateve arritën në 69,428 tonë me rritje 13.4% në raport me vitin e kaluar dhe janë rritur me 101 për qind ndërmjet 2021-2025.
Nga viti 2022 filloi një fazë rritjeje shumë e fortë. Importet arritën në rreth 42 mijë ton në 2022, 47.4 mijë ton në 2023 dhe shënojnë një kërcim të ndjeshëm në 2024, në mbi 61 mijë ton. Në vitin 2025 arrijnë në rreth 69.4 mijë ton, niveli më i lartë i dekadës dhe gati dyfish krahasuar me mesataren e periudhës 2015–2017.
Kam 7 vjet që kam hapur njësinë dhe nuk kam parë asnjëherë çmime kaq të shtrenjta, thotë një tregtues që operon me një market te Komuna e Parisit. Ai shton se çmimet janë rritur nga tregtuesit me shumicë. “Mua nuk me intereson të kem çmime të shtrenjta, pasi kam firo të lartë”, pohon ai. Tregtuesit pohojnë se një nga arsyet e rritjes së çmimeve lidhet me mungesën e kohëve të fundit të importeve nga Turqia, me produktet që vijnë nga ky shtet që janë një amortizator i ndjeshëm i çmimeve të importit.
Më shumë se 80% e perimeve, frutave dhe zarzavateve në tregjet vendase të pakicës janë nga importi. Patatet dhe fasulet po vijnë nga Egjipti dhe Turqia, perimet dhe frutat nga Greqia, bulmetrat dhe drithërat nga Serbia, Ukraina, Maqedonia e Veriut etj.
Kanalet e importit të ushqimeve janë ri-zgjuar dhe po intensifikohen, duke dekurajuar edhe më tepër fermerët dhe blegtorët të ushtrojnë profesionin e tyre. Zbrazja e fshatrave nga popullsia po tkurr sipërfaqet e mbjella në fusha në disa kultura dhe, nga ana tjetër, turizmi po nxit rritjen e kërkesës për produkte ushqimore. Për të plotësuar nevojat ushqimore, vendi po i drejtohet importit, i cili po rritet me shpejtësi kohët e fundit.
Emigrimi dhe plakja e popullsisë rurale kanë ulur kapacitetin prodhues vendas. Mungesa e punëtorëve dhe rritja e kostove të prodhimit kanë kufizuar ofertën vendase.
Pas 2021–2022, rritja e çmimeve të inputeve rriti kostot e prodhimit vendas, duke e bërë importin më ekonomik për tregtarët.
Nga ana tjetër, supermarketet dhe zinxhirët e mëdhenj kërkojnë furnizim të standardizuar, sasi të mëdha dhe të qëndrueshme, kushte që prodhimi vendas shpesh nuk i plotëson në mënyrë të vazhdueshme.
Gjithashtu dobësimi i euros e favorizoi edhe më shumë importin, i cili po depërton edhe në zonat rurale ku popullsia e plakur nuk është në gjendje të kultivojë./ Monitor
