Nga Etleva Merko
Në një botë ideale, një deputet do të vinte në Kuvend pas një karriere të ndërtuar në politikë apo administratë, i përgatitur, me përvojë dhe njohuri mbi procesin legjislativ.
Por realiteti në Shqipëri është krejt ndryshe.
🇦🇱 Këtu ndodh “mrekullia”: fillimisht bëhesh deputet, e më pas shkon në shkollën politike.
Në vend që ta dish si pilotohet avioni përpara se të ngjitesh në të, tek ne futesh në kabinën e pilotit dhe vetëm atëherë fillon të mësosh komandat.
🧑🏫 “Shkolla verore” për deputetët e rinj nuk është ndonjë universitet prestigjioz apo institut trajnimi serioz. Në të vërtetë, është një kurs i përshpejtuar për të mësuar si të ngresh dorën në kohën e duhur, çfarë të thuash në ekran dhe si të bëhesh një kopje besnike e atyre që duhen për “kurbanin politik të radhës”.
Pse ndodh kjo?
1. Listat nuk janë për meritë.
Ato nuk bazohen në dije, etikë apo eksperiencë institucionale. Përkundrazi, shpesh përpilohen nga kryetari i partisë mbi bazën e besnikërisë politike dhe nevojave të fushatës. Shumë prej tyre nuk kanë asnjë përvojë në administratë apo në legjislacion.
2. “Fytyrat e reja” përdoren si makijazh politik.
Partitë shpesh sjellin emra të rinj për të rinovuar imazhin e konsumuar, pa u kujdesur nëse ata kanë përgatitjen e duhur për të përfaqësuar qytetarët.
3. Nuk ekziston një karrierë politike e strukturuar.
Në demokracitë e konsoliduara, politikanët ngjiten gradualisht: nga këshillat lokalë, në administratë, në strukturat e partisë dhe më pas në parlament. Në Shqipëri, kjo rrugë është thuajse inekzistente. Deputet mund të bëhesh edhe pa pasur kurrë më parë një funksion publik.
4. “Shkolla verore” nuk është shkollë, por është orientim ideologjik.
Nuk bëhet fjalë për formim profesional, por për një mekanizëm kontrolli. Aty mësohet më shumë se si të ndjekësh vijën e partisë sesa si të përfaqësosh qytetarët.
Në fund të ditës, problemi nuk qëndron tek individët, por tek një sistem që nuk promovon meritokracinë, as ndërtimin e karrierës, por besnikërinë dhe bindje pa kushte.
Pyetja mbetet: Shqipëria po integrohet në BE apo në Akademinë e Realitetit Paralel?
