Çmimet e naftës u rritën përsëri sot, pasi Presidenti i SHBA-ve Donald Trump bëri paralajmërime kundër Iranit, përpara afatit të tij për të rihapur Ngushticën e Hormuzit.
Nafta bruto amerikane u rrit me rreth 2% në 114.81 dollarë për fuçi. Nafta bruto ‘Brent’ për dorëzimin e qershorit u tregtua pak më lart në 110.50 dollarë për fuçi.
“Një qytetërim i tërë do të vdesë sonte”, tha Trump në një postim në mediat sociale. “Nuk dua që kjo të ndodhë, por ndoshta do të ndodhë.”
“Megjithatë, tani që kemi Ndryshim të Plotë dhe Total të Regjimit, ku mbizotërojnë mendje të ndryshme, më të zgjuara dhe më pak të radikalizuara, ndoshta diçka revolucionare e mrekullueshme mund të ndodhë”, tha presidenti. “KUSH E DI?”
Të hënën, Trump përsëriti kërcënimin e tij se Shtetet e Bashkuara do të shkatërronin termocentralet dhe urat e Iranit nëse Teherani nuk do të rihapte Ngushticën e Hormuzit deri në orën 3 të mëngjesit të mërkurën, ndërsa gjithashtu sugjeroi se udhëheqja iraniane ishte serioze në lidhje me negociatat.
Mbyllja e rrugës së ngushtë ujore që lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit ka shkaktuar një tronditje të furnizimit, duke bërë që çmimet e naftës bruto, karburantit për avionë, naftës dhe benzinës të rriten ndjeshëm që nga shpërthimi i luftës më 28 shkurt.
“Ata kanë kohë deri nesër,” tha presidenti. “Tani do të shohim se çfarë ndodh. Mund t’ju them se po negociojnë, ne besojmë me mirëbesim, do ta zbulojmë. Po marrim ndihmë nga disa vende të jashtëzakonshme që duan që kjo të marrë fund, sepse i prek edhe ata”.
‘Reuters’ raportoi se SHBA-të dhe Irani po diskutonin një plan kornizë për t’i dhënë fund bllokimit pesë-javor, pasi Teherani i ka rezistuar presionit të Trump për të rihapur menjëherë Ngushticën e Hormuzit, gjë që do të lejonte rifillimin e trafikut përmes arteries jetësore të energjisë.
Irani e hodhi poshtë propozimin e armëpushimit të SHBA-së, duke paraqitur planin e tij me 10 pika, sipas Axios, i cili përfshin një fund të përhershëm të armiqësive në rajon në vend të një armëpushimi të përkohshëm, një protokoll për kalim të sigurt përmes Ngushticës së Hormuzit, heqjen e sanksioneve dhe rindërtimin.
Megjithatë, shanset për të arritur një marrëveshje armëpushimi para afatit mbetën të pakta, sipas raportit.
Trump iu përgjigj propozimit, duke thënë se “Ata bënë një… propozim të rëndësishëm. Nuk është mjaftueshëm i mirë, por kanë bërë një hap shumë të rëndësishëm. Do të shohim çfarë do të ndodhë.”
Trafiku po fillon të rikthehet
Rezultati i bisedimeve të paqes mbetet i paqartë, tha Ed Yardeni, president i Yardeni Research, duke i mbajtur investitorët në gatishmëri dhe të zënë midis parashikimit të një përfundimi të menjëhershëm të konfliktit ose përshkallëzimit të mëtejshëm.
“Nuk ka asnjë mënyrë për të parashikuar rezultatin. Nuk mund ta përjashtojmë që Irani të tërhiqet. Ose që Trump do ta shtyjë përsëri afatin, duke shpjeguar se negociatat po bëjnë përparim. Ose që lufta do të përshkallëzohet”, tha Yardeni. “Mjegulla e luftës mbetet e dendur.”
Transporti detar përmes Ngushticës së Hormuzit ka filluar të kthehet gradualisht, me tetë tankera që kalojnë tranzit të hënën, nga një mesatare prej më pak se dy në ditë në mars, sipas S&P Global Market Intelligence.
Megjithatë, kjo është një pjesë shumë e vogël e niveleve të paraluftës, me një mesatare prej 20 milionë fuçish naftë bruto dhe produktesh që kalojnë nëpër ngushticë çdo ditë në vitin 2025.
“Ky është një përmirësim i vogël në aspektin e rrjedhave nëpër [ngushticën e Hormuzit]”, tha Michael Wan, analist i lartë i valutave në MUFG Research, duke vënë në dukje se rruga drejt paqes mbetet “e vështirë dhe e pamundur” duke pasur parasysh hendekun e madh në pritjet midis palëve të ndryshme në konflikt.
Një rifillim i plotë i trafikut nëpër ngushticë do të kërkojë ende kohë që furnizimi i vërtetë të arrijë në ekonomitë aziatike që përballen me mungesa të menjëhershme të energjisë, tha Wan, i cili vlerësoi një afat kohor prej “të paktën 3 deri në 6 muaj”.
