Kombet e Bashkuara kanë paralajmëruar botën për mundësinë e formimit të një fenomeni natyror meteorologjik të quajtur “Super El Niño”, i cili mund të jetë ndër më të fuqishmit e regjistruar ndonjëherë. Organizata Botërore Meteorologjike (WMO) thekson se ky fenomen, i cili rrit temperaturat globale dhe intensifikon reshjet, ka 80% mundësi të formohet para muajit shtator.
Edhe pse fenomeni pritej, shumë shkencëtarë besojnë se ai mund të jetë jashtëzakonisht i fortë. Madje mund të bëhet fjalë për një “ngjarje rekord”, siç deklaroi për BBC profesori Adam Scaife, përgjegjës për parashikimet klimatike në Shërbimin Meteorologjik të Mbretërisë së Bashkuar (Met Office).
Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, António Guterres, deklaroi se bota duhet ta konsiderojë El Niño-n “si alarmin urgjent klimatik që ai përfaqëson”.
Edhe nëse nuk arrin nivelin e një “Super El Niño”, pasojat mund të jenë gjithsesi ekstreme, pasi planeti tashmë është më i ngrohtë për shkak të ndryshimeve klimatike. Mjafton të kujtohet viti 2024, kur El Niño i nisur në vitin 2023 kontribuoi në thyerjen e rekordeve të temperaturave globale.
Klimatologu Zeke Hausfather nga Berkeley Earth Group në SHBA shpjegon për BBC se, nëse sot do të përsëriteshin kushtet e El Niño-s së vitit 1998 – që atëherë konsiderohej një vit jashtëzakonisht i nxehtë – ai vit do të dukej relativisht i freskët krahasuar me dy dekadat e fundit.
Çfarë është El Niño?
Duke shpjeguar se çfarë është ky fenomen dhe pse prek edhe Italinë, në muajin prill drejtoresha shkencore e Italian Climate Network, Serena Giacomin, e përshkroi për gazetën Corriere della Sera me këto fjalë:
“El Niño trazon qarkullimin atmosferik global. Është një lloj makinerie gjigante termodinamike dhe shqetëson sepse sjell një rritje të ndjeshme të temperaturave” tha ajo.
Në thelb, El Niño është një anomali e qarkullimit atmosferik dhe oqeanik e lidhur me ndryshime të veçanta të temperaturës në zonat tropikale të Oqeanit Paqësor. Në vend që ujërat e ngrohta të lëvizin drejt Azisë, ato shtyhen drejt lindjes, në drejtim të brigjeve perëndimore të Amerikave. Reshjet ndjekin masat e ajrit të ngrohtë, duke sjellë periudha më të lagështa dhe rritje të përmbytjeve përgjatë bregdetit të Gjirit të Meksikës dhe në juglindje të Shteteve të Bashkuara.
Arsyeja pse shkencëtarët po paralajmërojnë për një El Niño potencialisht rekord lidhet me të dhënat e mbledhura nga satelitët, bojët dhe pajisjet oqeanike lundruese. Këto instrumente kanë zbuluar masa uji jashtëzakonisht të ngrohta në qindra metra thellësi, me temperatura që në disa zona janë më shumë se 6 gradë Celsius mbi mesataren, dhe që po lëvizin drejt lindjes nëpër Oqeanin Paqësor.
Sipas ekspertëve, nxehtësia e grumbulluar në thellësitë e oqeanit është shpesh një paralajmërues i ngrohjes së ujërave sipërfaqësore dhe, si rrjedhojë, i rritjes së temperaturave të ajrit.
“Mund të parashikojmë se viti 2027 do të jetë shumë i nxehtë,” shpjegon Giacomin. “Një atmosferë shumë e ngrohtë do të thotë shumë energji në sistemin klimatik dhe, për pasojë, mot shumë më ekstrem.”
Edhe pse shkencëtarët nuk mund të përcaktojnë me siguri se çfarë do të ndodhë dhe sa do të zgjasë fenomeni, përvoja e viteve të kaluara tregon se kur El Niño është shfaqur, në Europën Jugore është regjistruar një klimë më ekstreme, me atë që ekspertët e quajnë “goditje klimatike”. Kjo përfshin periudha të gjata thatësire dhe mungese uji, të ndjekura më pas nga reshje veçanërisht intensive dhe fenomene të forta atmosferike./CorrieredellaSera
