Tenderat në Shqipëri vijojnë të mbeten masivisht “pronë private” e kompanive shqiptare. Të dhënat e fundit të Agjencisë së Prokurimit Publik tregojnë se edhe për vitin 2025, kompanitë e huaja kanë fituar një numër shumë të kufizuar procedurash kundrejt atyre shqiptare. Po ashtu edhe vlera e këtyre procedurave të fituara nga kompanitë e huaja mbetet shumë e ulët.
Sipas raportit vjetor të APP, në total janë fituar 51 procedura nga kompani të huaja, nga totali prej 4,291 procedura të cilat përbëjnë 1.2 % të procedurave, me një fond limit prej rreth 2.29 miliardë lekësh dhe një vlerë të fituar që arrin në afro 1.98 miliardë lekë, ose vetëm 1.8% të fondit të fituar ndaj fondit total.
Pjesa më e madhe e këtyre procedurave i përket procedurave të hapura, që përbëjnë segmentin kryesor të konkurrimit.
Në detaje, 16 procedura janë fituar në procedura të hapura, ndërsa 15 të tjera në procedura “të hapura mbi kufirin e lartë monetar”. Ndërkohë, 12 procedura janë fituar në procedura të hapura të thjeshtuara, 7 në negociim pa shpallje paraprake dhe vetëm 1 në kategorinë e shërbimeve sociale dhe aktiviteteve të tjera.
Nga ana tjetër, pjesëmarrja e operatorëve nga vendet e Bashkimit Evropian mbetet sërish tepër e kufizuar. Në total, vetëm 26 kompani nga vendet anëtare të BE-së janë shpallur fituese në procedurat e prokurimit publik gjatë vitit 2025. Italia kryeson me 10 operatorë fitues, duke zënë rreth 38% të totalit, e ndjekur nga Kroacia me 4 kompani (15%). Greqia dhe Austria kanë nga 2 operatorë secila, ndërsa vende të tjera si Gjermania, Holanda, Suedia, Hungaria, Polonia, Bullgaria, Republika Çeke dhe Sllovenia përfaqësohen me nga një operator secila.
Të dhënat tregojnë se tregu i prokurimeve publike në Shqipëri edhe pse proceduralisht i hapur për operatorët e huaj, paralelisht me ata shqiptarë, prej vitesh tashmë nuk po arrin të ndryshojë dhe bizneset e huaja nuk po arrijnë të gjejnë “mekanizmat e duhura” për të rritur % e tyre në “tortën e tenderave”. /ekofin.al
