Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit për vitin 2025, i publikuar sot nga Transparency Internationa, evidenton një përkeqësim të ndjeshëm të situatës së korrupsionit në Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore.
Sipas raportit, institucionet e dobëta dhe prapambetja demokratike po ushqejnë korrupsionin dhe po ngushtojnë hapësirën qytetare.
Në këtë panoramë, Shqipëria ka rënë me tre vende, duke reflektuar problemet e vazhdueshme me transparencën, vendimmarrjen publike dhe mbikëqyrjen institucionale, veçanërisht në projektet e investimeve me vlerë të lartë.
Raporti nxjerr në pah se përqendrimi i pushtetit, ndikimi mbi sistemin e drejtësisë dhe presioni ndaj shoqërisë civile po dobësojnë mekanizmat e kontrollit dhe balancës, duke rritur rrezikun e keqpërdorimit të fondeve publike dhe gërryerjes së besimit të qytetarëve.
Pjesë nga raporti:
Indeksi i Perceptimit të Korrupsionit, Transparency International për vitin 2025, i publikuar sot, tregon se institucionet e dobëta dhe prapambetja demokratike në të gjithë Evropën Lindore dhe Azinë Qendrore po nxisin korrupsionin dhe po tkurrin hapësirën qytetare.
Rajoni shënon vetëm 34 nga 100, me gjashtë nga 19 vende që përkeqësohen ndjeshëm dhe vetëm shtatë po përmirësohen, duke nxjerrë në pah një dekadë reformash të bllokuara dhe institucione të dobëta.
Përqendrimi i pushtetit, ndikimi i tepruar në gjyqësor dhe presioni mbi shoqërinë civile nxisin prapambetjen demokratike duke dobësuar kontrollet dhe balancat dhe duke zvogëluar mbikëqyrjen publike.
Në të gjithë Ballkanin Perëndimor, paqartësia e vendimeve për projektet e investimeve me vlerë të lartë është një dobësi e zakonshme.
Rregullat e pezulluara të transparencës dhe fuqitë diskrecionare të pakontrolluara po i vënë fondet publike në rrezik korrupsioni, ndërsa gërryejnë besimin publik. Mungesa e procedurave konkurruese ka çuar në shfrytëzim të pakontrolluar të burimeve natyrore në Bosnjë dhe Hercegovinë (34), rrezik të degradimit mjedisor në rastin e ishullit të Sazanit në Shqipëri (39) dhe i ka lejuar qeverisë së Serbisë (33) të nënshkruajë një marrëveshje sekrete me një investitor të huaj dhe të anulojë në mënyrë të paligjshme mbrojtjen e monumenteve kulturore, për ta zëvendësuar atë me një hotel luksoz.
Në disa vende të Ballkanit Perëndimor, reagimi i dobët gjyqësor është një nga pengesat kryesore për të luftuar me sukses korrupsionin, megjithatë, gjyqtarët dhe prokurorët janë gjithnjë e më shumë një objektiv i sulmeve qeveritare.
Pas hetimit të abuzimeve të dyshuara nga anëtarët e kabinetit, Prokuroria për Krimin e Organizuar në Serbi (33) po përballet me presion në rritje, duke përfshirë fushatat e shpifjes të udhëhequra nga qeveria, pengimin e bashkëpunimit policor dhe ndryshimet ligjore që dobësojnë aftësinë e saj për të hetuar krimin e organizuar dhe korrupsionin e nivelit të lartë. Në Bosnjë dhe Hercegovinë (34), ndikimi politik mbi emërimet gjyqësore është aq thellë i rrënjosur saqë përpjekje të shumta për ta rregulluar atë në mënyrë efektive kanë dështuar, pavarësisht faktit se kjo pengon integrimin e vendit në BE.
