Të ashtuquajturat “raste të Dublinit”, pra njerëzit që janë regjistruar në vende të tjera evropiane ose që kanë aplikuar tashmë për azil atje, do të mund të mbahen në qendra të posaçme azili deri në tre muaj.
Me masa më të rrepta, qeveria gjermanedëshiron të lehtësojë kthimet dhe të sigurojë që refugjatët të mos zhduken para deportimit. Vendimi nëse këto qendra azili do të krijohen, megjithatë, i takon landeve. Dispozitat e reja gjithashtu duhet të harmonizohen me to, edhe Bundesrati duhet t’u japë atyre pëlqimin e tij.
A zbatohet kjo rregullore e re për të gjithë refugjatët?
Jo, rastet e ndërlikuara duhet të shmangen sa më shumë që të jetë e mundur. Sebastian Fiedler, eksperti i SPD-së për politikën e brendshme, thotë: “Ishte veçanërisht e rëndësishme për ne të mos krijonim vështirësi të panevojshme për fëmijët dhe familjet dhe të siguronim mbrojtjen e grupeve të cenueshme.” Sipas Fiedler, kjo do të thotë: asnjë ndalim i fëmijëve, shërbime të përshtatshme shëndetësore dhe kufizim i detyrimit të familjeve për të qëndruar në qendra. Kështu, si rregull, të miturit dhe familjet e tyre duhet të jenë në gjendje të largohen nga institucionet pas gjashtë muajsh.
A do ta marrin refugjatët lejen e punës më shpejt në të ardhmen?
Po, personat në procedurën e azilitdhe personat që tolerohen (personat që nuk kanë bazë për të qëndruar në Gjermani, por nuk mund të dëbohen për arsye humanitare) duhet të fitojnë akses në tregun e punës shumë më shpejt në të ardhmen. Ndërsa në të kaluarën ata duhej të prisnin gjashtë muaj, në të ardhmen kjo duhet të jetë e mundur vetëm pas tre muajsh.
“Kushdo që jeton në Gjermani duhet të jetë në gjendje të mbajë veten”, thotë Fiedler. Përveç kësaj, koalicioni dëshiron të përmirësojë kujdesin shëndetësor për fëmijët refugjatë dhe në 36 muajt e parë të ofrojë ekzaminime që nuk kufizohen vetëm në trajtimin e rasteve akute dhe ekzaminime parandaluese.
Si i vlerësojnë kritikët këto dispozita të reja ligjore?
Organizatat e të drejtave të njeriut e dënojnë fuqimisht marrëveshjen e re për sistemin e azilit. Zëdhënësja e organizatës së politikave ligjore PRO ASYL, Wiebke Judith, u bën thirrje përfaqësuesve që të heqin nga ligji temat e ndjeshme nga aspekti i të drejtave të njeriut, siç janë kufizimet e lirisë dhe ndalimi: “Me marrëveshjen e tyre për zbatimin e GEAS në Gjermani, partitë në pushtet po prezantojnë masa të reja shtrënguese ndaj azilkërkuesve.
Në të ardhmen, refugjatët duhet të kufizohen që në fillim me ndalime për t’u larguar nga qendrat e pritjes – së pari natën, më vonë dhe gjatë ditës. Përveç kësaj, ekziston kërcënimi i ndalimeve të reja në procesin e azilit. As fëmijët dhe as grupet e tjera vulnerabël nuk janë të përjashtuara nga kjo. Në këto pika, ligji gjerman shkon shumë përtej asaj që kërkohet nga ligji i BE-së.”
Cili është qëllimi i Sistemit të Përbashkët Evropian të Azilit GEAS?
Reforma e miratuar nga Bashkimi Evropian në pranverën e vitit 2024 duhet ta bëjë sistemin evropian të azilit më të strukturuar dhe efektiv, të kufizojë më fort migrimin e paligjshëm dhe të përshpejtojë procedurat për zgjidhjen e vendimeve për azilin. Në të ardhmen, këto procese duhet të zhvillohen kryesisht në kufijtë e jashtëm të Bashkimit Evropian. Problemi kryesor deri më tani: vende si Italia, Bullgaria, Kroacia ose Greqia, pavarësisht rregullave të BE-së, në fakt nuk pranojnë emigrantë që kanë qëndruar tashmë në këto vende dhe më pas janë larguar për në Gjermani.
Për Ministrin e Brendshëm Alexander Dobrindt (CSU), GEAS është megjithatë “themeli për zbatimin e një kthese të migracionit në Evropë”. Deri në qershor 2026, pas një periudhe kalimtare dyvjeçare, rregullat e GEAS duhet të jenë ligjërisht të vlefshme në të gjitha vendet e BE-së. Në Gjermani, ndoshta edhe më herët – Bundestagu mund ta miratojë tashmë projektligjin e ndryshuar në shkurt.
Çfarë roli luan AfD në kompromisin gjerman të azilit?
Qeveria dëshiron të sfidojë Alternativën për Gjermaninë në çështjen e tyre kryesore zgjedhore, migracionin, pak para zgjedhjeve në Baden-Württemberg më 8 mars dhe në Rheinland-Pfalz më 22 mars. Por mbi të gjitha, Unioni dhe SPD shpresojnë për një efekt sinjalizues në zgjedhjet shtetërore në Gjermaninë lindore: zgjedhjet mbahen në Sachsen-Anhalt më 6 shtator dhe në Mecklenburg-Vorpommern më 20 shtator – në të dy landet AfD kryeson në sondazhe, ndërsa në Sachsen-Anhalt mund të sigurojë edhe një kryeministër të ri.
A do t’i dëbojë Gjermania azilkërkuesit në vende të treta?
Ministri i Brendshëm Alexander Dobrindt i konsideron të ashtuquajturat “Qendra Kthimi”, ose qendra kthimi jashtë Bashkimit Evropian, të paktën “modele inovative”.
Pesë vende të BE-së aktualisht po promovojnë krijimin e këtyre lehtësirave: përveç Gjermanisë, këto janë Austria, Danimarka, Holanda dhe Greqia. Edhe pse kritikët dyshojnë se qendra të tilla deportimi janë në përputhje me ligjin evropian, grupi i punës dëshiron të strehojë azilkërkuesit e refuzuar jashtë Bashkimit Evropian nëse ata nuk mund të deportohen në vendet e tyre të origjinës. Planet për procedurat e azilit në vendet e treta ekzistojnë gjithashtu tashmë. /DW
