Shqipëria është duke u përballur më një rënie dramatike të numrit të kafshëve të fermës në përgjithësi dhe sidomos të lopëve. Fermat po tkurren nga viti në vit, ndërkohë që ekonomia po tenton të shohë potenciale të tjera duke e lënë bujqësinë në mëshirë të fatit pavarësisht se jep kontributin më të madh në PBB.
Të dhënat më të fundit të INSTAT të konsultuara nga skyweb.al, konfirmojnë se gjatë 2024 në vend u numëruan 224 302 krerë lopë nga 342 683 në vitin 2018.
Tkurrja më e madhe ka ndodhur gjatë viteve 2021-2023 ku numri i lopëve ra nga rreth 277 000 në rreth 232 000.
Sigurisht, një rënie kaq e madhe e numrit të lopëve do të pasqyrohej edhe në sasinë e qumështit që prodhohet në vend.
INSTAT raporton se gjatë 2024 në Shqipëri u prodhuan rreth 745 000 litra qumësht lope, ndërkohë që 10 vite më parë shifrat tregonin 964 000 litra.
Qumështi natyral zëvendësohet me pluhur
Rënia e ndjeshme dhe kjo është pasqyruar edhe në rritjen e sasisë së qumështit pluhur që importon vendi, i cili më pas përdoret në stabilimetit e prodhimit dhe përpunimit të qumështit, por edhe në sektorin e prodhimit të ëmbëlsirave, etj.
Sipas të dhënave të publikuar disa javë më parë nga Monitor, importi i qumështit pluhur është rritur me 15% gjatë periudhës janar-prill 2025 krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.
Trendi është rënës, për shkak të uljes së numrit të popullsisë dhe rrjedhimisht edhe konsumit të përgjithshëm, megjithatë ka një zëvendësim të dukshëm të qumështit natyral të lopës me qumështin pluhur të importuar nga jashtë.
Mësohet se gjatë kësaj periudhe shqiptarët konsumuan 200 mijë kg qumësht pluhur dhe pjesa dërrmuese e kësaj sasia është importuar nga kompanitë Super Milk; LUFRA; AD SH-2014; ELKA SA; Alta Group, etj.
Alta Group dhe ELKA SA janë ndër kompanitë më të mëdha të përdorimit të qumështit pluhur në prodhimet e ushqimeve, ndërkohë që LUFRA prodhon qumësht dhe nënproduktet e tij.
Në Shqipëri, qumështi pluhur lejohet vetëm për industri të caktuara si prodhimi i akullores; brumërave; çokollatës apo ushqimeve për foshnje, ndërkohë që Shoqatës së Industrisë se Perpunuesve të Qumeshit, perdorimi i qumështit pluhur në prodhimin e produkteve si kos, djathe apo gjize eshte i ndaluar me ligi dhe ndëshkohet nëse nuk etiketohet siç duhet.
Vaj palme me shumicë, si dështojnë “aksionet” e AKU
Krahas qumështit pluhur, Shqipëria është kthyer në importuese masive e vajit të palmës, i cili po ashtu përdoret në industrinë ushqimore në vend të yndyrnave shtazore. Vendi importon mesatarisht 3 mijë ton vaj palme çdo vit për të përmbushur nevojat e industrisë. Sa për referencë, në vitin 2014 janë importuar rreth 380 ton vaj palme.
Skyweb.al meson se gjatë viteve fundit AKU ka kryer disa kontrolle në stabilimentet më të mëdha të prodhimit dhe përpunimit të qumështit në vend pikërisht për vajin e palmës, përdorimi i të cilit duhet bërë sipas kritereve dhe të shënohet në ambalazh.
Objekt i kontrolleve, bllokimeve dhe gjobave ishin kompanitë LUFRA; ERZENI; Gjirofarm; SHAKA; Delta Doni, Mireli, etj., mirëpo, këto operacione të bujshme janë mbyllur pa bujë duke lejuar produktet e bllokuara që të futeshin në treg dhe të konsumoheshin nga shqiptarët.
Sëmundjet kardiovaskulare, shkaktu kryesor i vdekjeve në vend
Përdorimi pa kriter I vajit të palmës konsiderohet i rrezikshëm për shëndetin nga mjekët, pasi këto yndyrnat depozitohen në enët e gjakut dhe në një ekspozim të gjatë mund të sjellin probleme të sëmundjeve kardiovaskulare.
INSTAT raportoi pak ditë më parë se sëmundjet kardiovaskulare janë shkaktari kryesor i vdekjeve në vend duke përbërë 52,9 për qind të totalit.
Brenda këtij grupi, sëmundjet kronike të zemrës përbëjnë 39,1 për qind, sëmundjet ishemike të zemrës 23,2 për qind dhe sëmundjet e enëve të trurit 20,6 për qind. /skyweb.al
