Në vitin 2014, shoqëria e mikro-kredive “Fondi Besa”, në pronësi të sipërmarrësit Bajram Muçaj, synoi zgjerimin në tregun shqiptare, duke krijuar një kompani bijë “Besa Agro Invest”, me qëllim investime në fushën bujqësore.
Me një kapital rreth 5 milionë euro, “Besa Agro Invest” e Muçajt shpresonte që të rriste portofolin financiar. Por, pa mbushur një dekadë nga nisja e aktivitetit, subjekti tregtar u gjend në kushte të vështira financiare. Në vitin 2023, aksioneri kryesor, “Fondi Besa”, tashmë me emrin e ndryshuar “Albania Besa Capital-ABC”, kërkon falimentin e shoqërisë “bijë”.
Procedurat për shpalljen e falimentit kanë nisur në vitin 2023, ku shoqëria e Bajram Muçaj dorëzoi kërkesën përkatëse pranë Gjykatës së Tiranës.
Gjyqtarja Antonela Prendi, me vendimin e datës 4 Mars 2024, urdhëroi nisjen e procedurës për shpalljen e falimentit të “Besa Agro Invest”.
Dështimi i “Besa Agro Invest”
Kapitali i shoqërisë “Besa Agro Invest” është 485.000.000 lekë të reja. Ortaku i vetëm shoqërise “Besa Agro Invest” sh.p.k është fondacioni “Albanian Besa Capital”, i cili zotëron 100% të kuotave.
Shoqëria “Besa Agro Invest” sh.p.k, në pozicionin e subjektit debitor i është drejtuar gjykatës për hapjen e procedurave të falimentimit.
Para gjykatës, subjekti “Besa Agro Invest” parashtroi se “…vitet e fundit, shoqëria është përballur me vështirësi financiare, të shkaktuara nga përkeqësimi i situatës së likuiditeteve, si pasojë e rënies së shitjeve”.
Referuar raportit të paaftësisë paguese “rezulton se shuma e detyrimeve që shoqëria ka ndaj të tretëve është 288.967.508 lekë të reja”. Sipas planit të shpërndarjes, këto borxhe përbëhen nga; (1) detyrimi ndaj Bashkise Krujë 5.016.878 lekë të reja; (2) detyrimi ndaj Ministrisë së Bujqësise dhe Zhvillimit Rural, 281.055.127 lekë të reja; dhe (3) detyrimi ndaj furnitorëve 2. 895.503 lekë të reja.
“Besa Agro Invest” ka paraqitur në gjykatën e Tiranës se “shoqëria ka detyrime të maturuara dhe paaftësi paguese, fakt që dikton nevojën e likujdimit të pasurive dhe shpërndarjes së të ardhurave, nëpërmjet procedures së falimentimit”.
Pikëpyetjet mbi falimentin
Procedurat e falimentit, në përgjithësi, janë shoqëruar me dyshimin mbi riskun e mashtrimit apo veprime fiktive, në dëm të kreditorëve. Për këtë arsye, ligji i vitit 2016 “Për falimentin” përshkohet nga fryma e dyshimit dhe kërkon që autoritetet përkatëse të mbajnë në vëmendje interesin më të lartë të borxhlinjve, pra, të atyre që mund të dalin të humbur financiarisht nga falimentimi i një subjekti tregtar.
Këto parime ligjore janë përmendur edhe në vendimin e Gjykatës së Tiranës për nisjen e procedurave të falimentit për “Besa Agro Invest”.
Gjyqtarja Prendi thekson në vendimin e marsit 2024 se “…kjo procedurë (falimenti) synon të shlyej në mënyrë kolektive detyrimet e debitorit përmes shpërndarjes së të ardhurave që mund të sigurohen nga shitja e pasurive të tij ose arritjes së një marrëveshje për riorganizimin e aktivitetit”.
