Emërimi i Arisa Canes në drejtimin e shoqërisë shtetërore që administron sterilizimin në spitalet publike rikthen pikëpyetjet për ndikimin e Klodian Allajbeut në sistemin shëndetësor dhe në menaxhimin e fondeve publike.
Në janar të vitit 2026, Cane u emërua administratore e Operatorit të Shërbimeve të Integruara të Sterilizimit, OSHIS sh.a., me mandat deri në vitin 2029. Shoqëria u krijua pas përfundimit të koncesionit 10-vjeçar të sterilizimit dhe ka marrë përsipër administrimin e Stacionit Qendror të Sterilizimit në QSUT, si edhe koordinimin e këtij shërbimi në spitalet publike.
Përpara këtij emërimi, Arisa Cane kishte punuar për disa vite si embriologe në departamentin e Fertilizimit In Vitro në Spitalin Amerikan. Profili i saj profesional ishte kryesisht teknik dhe laboratorik, ndërsa tashmë ajo merr drejtimin e një institucioni shtetëror që do të administrojë fondet dhe procedurat publike të sterilizimit.
Kalimi nga sektori privat në administratën shtetërore nuk përbën në vetvete shkelje. Pikëpyetjet lindin për shkak se Cane është një tjetër ish-punonjëse e institucioneve të lidhura me Klodian Allajbeun që vendoset në një pozicion kyç të shëndetësisë publike.
Edhe ministrja e Shëndetësisë, Evis Sala, ka pasur një lidhje të drejtpërdrejtë profesionale me ekosistemin e biznesit të Allajbeut. Nga viti 2022 deri në vitin 2025, ajo shërbeu si rektore themeluese e Western Balkans University, institucion i lidhur me grupin e Spitalit Amerikan, përpara se të merrte drejtimin e Ministrisë së Shëndetësisë.
Këto emërime marrin peshë të veçantë për shkak të historikut të Allajbeut me fondet publike të shëndetësisë. Kompani të lidhura me të janë përfituese të dy prej kontratave më të mëdha koncesionare të këtij sektori, hemodializës me vlerë rreth 84 milionë euro dhe laboratorëve me vlerë rreth 130 milionë euro.
Në qershor të vitit 2024, ndaj Allajbeut dhe një rrjeti kompanish u depozitua një kallëzim penal në SPAK. Në kallëzim kërkohej hetim për dyshime mbi falsifikim dokumentesh, mashtrim me pasurinë publike, korrupsion aktiv, fshehje të ardhurash dhe pastrim parash. Mes kompanive për të cilat kërkohej hetim përmendeshin Western Balkans University, Evita, Dia Vita dhe Balkan Alliance Healthcare BV.
Sipas pretendimeve të kallëzimit, kompani të regjistruara në Shqipëri dhe Holandë dyshohet se janë përdorur për të kontrolluar në mënyrë indirekte koncesionet dhe për të transferuar fondet jashtë vendit. Në rastin e hemodializës, Evita sh.p.k., pasi mori pjesë në fitimin e koncesionit, ia shiti aksionet një kompanie në Holandë për 160 mijë euro. Këto mbeten pretendime që duhet të provohen nga organet e drejtësisë.
Problemet me koncesionin e hemodializës janë evidentuar edhe nga Kontrolli i Lartë i Shtetit. Gjatë raportimit në Kuvend, deputeti Erion Braçe deklaroi se ishin kryer pagesa për mijëra shërbime të parealizuara ose jashtë projeksionit, me një efekt financiar prej mbi 103 milionë lekësh, ndërsa kërkoi auditimin e plotë të kontratës 10-vjeçare.
Kreu i KLSH-së, Arben Shehu, konfirmoi se në kontratat e shëndetësisë ishin konstatuar pagesa për shërbime të pakryera, vëllime më të ulëta se parashikimet dhe mangësi në monitorimin e parave publike.
Në këtë sfond, drejtimi i OSHIS nuk është një detyrë thjesht teknike. Institucioni do të administrojë fondet e sterilizimit, do të zhvillojë procedura prokurimi dhe do të mbikëqyrë një shërbim jetik për të gjitha spitalet publike.
Aktualisht nuk ka prova publike se Arisa Cane ka favorizuar ndonjë operator ekonomik, se emërimi i saj është ndikuar nga Allajbeu apo se ky i fundit kontrollon vendimmarrjen e OSHIS. Por pas Evis Salës, emërimi i një tjetër ish-punonjëseje të institucioneve të lidhura me të ngre një pyetje legjitime: kemi të bëjmë me meritokraci, me rastësi apo me shtrirjen e një modeli ndikimi nga shëndetësia private te administrimi i fondeve publike?
Përgjigjja do të varet nga transparenca e OSHIS, tenderët që do të zhvillojë, operatorët që do të shpallen fitues dhe kontrolli që institucionet shtetërore do të ushtrojnë mbi përdorimin e parave publike./ Gazeta Reforma
