Kredo i ka shndërruar familjet e varfra shqiptare në lopë cash-i duke i mjelë pa mëshirë interesa deri 2 herë më të larta se sa aplikon në vendet e tjera. Ndonëse nëpër raportet zyrtare kompania raporton norma të ngjashme interesi efektiv në të gjitha vendet, e vërteta gjendet tek grafiku më poshtë.
Kredo gjeneron në Shqipëri gati 55.5 lekë të ardhura vjetore nga interesat për ccdo 100 lekë të dhëna kredi. Në Moldavi, simotra e saj Sebo gjeneron 36.9 lekë interes për ccdo 100 lekë kredi, ndërsa në Maqedoninë e Veriut dhe vendet balltike respektivisht 32.6 dhe 22 lekë të ardhura nga interesi për ccdo 100 lekë kredi.
Sipas raporteve zyrtare, vitin e kaluar Kredo kishte në Shqipëri një portofol kredish bruto prej 47 milionë eurosh. Për këtë portofol ajo arkëtoi 26.4 milionë euro të ardhura nga interesat dhe komisionet, ndërkohë që në vendet e tjera nuk e ka dot këtë guxim.
Këto grafik janë ilustrimi më i mirë i një fjale të urtë popullore; gjej shesh e bëj përshesh. Arsyeja e diferencave kaq të mëdha të interesave që e njëjta kompani aplikon në vende të ndryshme lidhet me dobësinë rregullatore të Shqipërisë.
Ndonëse Banka e Shqipërisë ka vendosur uljen e interesave në letra, realisht ato mbeten shumë më të larta se sa në vendet e tjera.
Modeli që ushqehet nga problemet e klientit
Në një institucion normal, fitimi vjen nga interesi që klienti paguan rregullisht. Te Kredo ndodh e kundërta: Nga 26.4 milionë euro të ardhura totale, 4.32 milionë euro vijnë vetëm nga “Tarifat e shtyrjes së kredisë”. Këta janë klientët që paguajnë për të shtyrë datën e kësteve.
Nëse kësaj shifer i shton edhe 2.27 milionë euro nga penalitetet (gjobat e vonesës), i bie që rreth 25% e të gjitha të ardhurave të kompanisë vijnë nga klientët që janë në vështirësi ose që nuk paguajnë dot në kohë. Ky është një model që “ushqehet” nga problemet e klientit.
Tarifat e shtyrjes dhe “Gjobat” nuk futen te formula e normës efektive të interesit. Kur qytetarët marrin kredinë, kontrata thotë që NEI është 38% duke supozuar se ata do të paguajnë rregullisht çdo muaj.
Por, siç e tregon bilanci, kredimarrësit e Kredos kanë paguar 4.32 milionë euro vitin e kaluar vetëm për “Tarifa shtyrjeje”.
Kur një klient nuk ka mundësi të paguajë këstin dhe paguan p.sh. 5,000 lekë vetëm për ta shtyrë afatin me 30 ditë, ajo tarifë shtyrjeje regjistrohet kontabël si “të ardhura nga interesi”, por matematikisht nuk ka qenë e llogaritur tek formula fillestare e NEI-t.
Rrjedhimisht, nga pikëpamja kontabël e bilancit, të ardhurat fluturojnë në qiell, ndërsa në letrën e kontratës që firmos klienti, NEI-i qëndron brenda tavanit të lejuar. /kapitali.al
