Inxhinieri dhe eksperti mjedisor Abdulla Diku ka sjellë një shembull reth mënyrës se si janë ndërtuar rrugët në Kosovë duke vënë në dukje diferencat e mëdha në vizionin inxhinierik dhe menaxhimin e projekteve infrastrukturore me Shqipërinë e cila po përballet me një krizë të vërtetë.
Shembulli i autostradës Prishtinë-Shkup, e njohur si “Arbën Xhaferi”, është një rast studimi që tregon se si Kosova ka zgjedhur një zgjidhje moderne dhe afatgjatë, ndërsa Shqipëria mbetet tek ndërhyrjet e përkohshme.
Sipas Inxhinierit në Grykën e Kaçanikut, mbi lumin Lepenc, u ndërtua një varg viaduktesh prej afro 6 kilometrash, duke e “ngritur” autostradën në ajër.
Kjo zgjidhje shmangu copëtimin e malit dhe ruajti stabilitetin e shpateve. Ndikimi mjedisor mbi lumin ishte minimal, duke treguar kujdes për ekuilibrin natyror.
Autostrada u projektua me kthesa të buta dhe pjerrësi të kontrolluar, duke ofruar standarde të mirëfillta evropiane.
Ndërkohë nga ana tjetër Shqipëria përballet shpesh me rrëshqitje dhe bllokime të segmenteve rrugore, si rasti i fundit në aksin Librazhd–Pogradec.
Projektet nuk parashikojnë rreziqet gjeologjike, duke sjellë ndërprerje të qarkullimit dhe izolim të komunitetevem një kontrast i thellë me çfarë ndodh në Kosovë.
Postimi:
Në grykën e famshme të Kaçanikut, mbi lumin Lepenc është ndërtuar një ndër urat më të gjata në rajon, pjesë e autostradës Prishtinë-Shkup.
Terreni i ashpër, i pjerrët dhe lugina e ngushtë, nuk garantonin aspak hapësirë për ndërtim autostrade aty. Në vend që të coptohej mali dhe të rrezikohej stabiliteti i shpateve, inxhinierët bënë një zgjidhje më të zgjuar: ta “ngrenë” autostradën në ajër.
Kështu u ngrit ura – një varg i gjatë viaduktesh prej afro 6000 metra, që qëndrojnë mbi kolona të larta betoni, duke kaluar mbi lumin, mbi shpatet e paqëndrueshme dhe mbi gjithë pengesat natyrore të zonës. Po ashtu, ndikimi mjedisor i ndërtimit mbi lum ishte minimal. Në këtë mënyrë, autostrada shmang rrezikun e rrëshqitjeve të dheut dhe përmbytjeve, duke mbetur e sigurt dhe funksionale në çdo kohë.
Por nuk ishte vetëm çështje sigurie. Autostrada kërkon një rrugë të drejtë, me kthesa të buta dhe pjerrësi të kontrolluar, diçka që terreni i Kaçanikut nuk e ofronte natyrshëm. Duke e ndërtuar në ajër, u bë e mundur krijimi i një rruge moderne, të shpejtë dhe të qetë për udhëtarët.
Edhe pse ndërtimi i saj ishte i kushtueshëm, kjo zgjidhje shmang ndërhyrje të mëdha në natyrë dhe ul kostot e mirëmbajtjes në të ardhmen. Në fund, ura nuk është vetëm një vepër infrastrukturore, por një shembull se si inxhinieria mund të bashkëjetojë me natyrën, duke mos e sfiduar atë, por duke gjetur mënyrën për ta kapërcyer me mençuri.
Lumi dhe mali nuk u cënuan, por “mirëpritën” urën në gjirin e tyre.
Sot kjo është rrugë me standarte të mirëfillta evropiane.
Kosto e ndërtimit?!
10 milion Euro për 1 km
