Në dukje, ne e jetojmë jetën si qenie të lira. Zgjedhim çfarë të veshim, ku të shkojmë, kë të duam, cilën rrugë profesionale të ndjekim. Por në thellësi, sa nga këto zgjedhje janë vërtet të tonat? Sa herë jemi udhëhequr nga dëshirat e brendshme dhe sa herë nga frika për t’u gjykuar, për t’u përjashtuar apo për të mos dështuar?
Liria e jashtme dhe kufijtë e saj të padukshëm
Shoqëria moderne na jep ndjesinë e një lirie të plotë: mund të udhëtojmë, të mendojmë ndryshe, të krijojmë, të shprehemi. Por nën këtë sipërfaqe ekziston një rrjet i hollë ndikimesh familjare, kulturore, ekonomike e sociale që shpesh përcakton mënyrën si jetojmë. Ne zgjedhim, por zgjedhim brenda një kornize të ndërtuar nga të tjerët: nga normat, trendet, pritshmëritë, krahasimet. Kështu, liria e jashtme shpesh bëhet një iluzion i bukur që mbulon varësinë tonë nga miratimi dhe rregullat e pashkruara të botës.
Liria e brendshme ajo që s’e sheh njeri
E vërteta është se njeriu bëhet vërtet i lirë vetëm kur çlirohet nga brenda. Liria e brendshme është aftësia për të dëgjuar zërin e vet, për të kuptuar çfarë do dhe për të vepruar në përputhje me të, pa frikë e pa nevojë për aprovimin e botës. Është guximi për të thënë “jo” kur të gjithë presin një “po”, dhe për të ndjekur një rrugë që mund të duket e pasigurt, por që është e jotja.
Frika armiku më i madh i lirisë
Shpesh, ajo që na pengon nuk është mungesa e mundësive, por prania e frikës. Frika nga dështimi, nga ndryshimi, nga humbja, nga mospranimi. Ajo është si një zinxhir i padukshëm që e mban mendjen të lidhur edhe kur trupi është i lirë. Liria e vërtetë lind vetëm kur e përballim frikën, kur i japim vetes të drejtën të përpiqet, të gabojë dhe të mësojë.
Të jetosh sipas vetes
Të jesh i lirë nuk do të thotë të bësh gjithçka që dëshiron, por të dish pse e dëshiron. Liria e zgjedhjes nuk qëndron te numri i alternativave, por te vetëdija me të cilën zgjedh. Kur veprimi buron nga vetja jonë më e thellë, jo nga detyrimi apo frika, atëherë çdo zgjedhje, sado e vogël, bëhet akt i lirisë së vërtetë.
Në fund, ndoshta liria nuk është diçka që e kemi, por një udhëtim i vazhdueshëm drejt vetes. Sa më shumë e njohim veten, aq më të lirë bëhemi – dhe vetëm atëherë zgjedhjet tona nuk janë pasqyrë e botës përreth, por shprehje e shpirtit tonë të vërtetë.
