Në fillim të shtatorit 2025, UNESCO pritet të miratojë vendimin për përfshirjen e luginës së Vjosës në listën e Rezervateve Botërore të Biosferës, si një pasuri natyrore me vlerë unike, që duhet mbrojtur nga çdo ndërhyrje ndërtimore, hidrocentrale, qendra inertesh apo struktura të tjera që prekin integritetin ekologjik të zonës.
Por përpara se të vijë ky vendim, dy ministra të qeverisë shqiptare; Blendi Gonxhe (Ekonomi, Kulturë dhe Inovacion) dhe Mirela Kumbaro (Turizëm dhe Mjedis), janë hedhur në veprim për të marrë kontrollin total të territorit përmes një partneriteti publik-privat (PPP) që do t’u japë atyre të drejtën ekskluzive për të menaxhuar turizmin përgjatë gjithë luginës së Vjosës.
Sipas burimeve të sigurta të “Pamfleti”-t, Gonxhe dhe Kumbaro kanë përgatitur projektin dhe janë në fazën përfundimtare të procedurave për krijimin e një koncesioni të posaçëm, që synon transformimin e gjithë parkut natyror të Vjosës në një biznes privat turistik, të kamufluar si “administrim natyror në kuadër të mbrojtjes ndërkombëtare”.
Koncesioni i koduar tashmë si “projekti Gonxhe–Kumbaro”, parashikon ngritjen e 14 kampingjeve, bujtinave dhe pikave të raftingut përgjatë lumit Vjosa dhe në grykëderdhjet e lumenjve që i bashkohen atij. Por ky investim nuk është thjesht një ofertë për zhvillimin e turizmit, është një monopol i paracaktuar, i cili do të përjashtojë çdo aktor tjetër lokal apo kombëtar, duke ndaluar ndërtimin e çdo strukture tjetër turistike në zonë, madje edhe brenda qendrave të banuara afër luginës.
Përmes maskës së “Parkut Natyror Botëror”, dy ministrat planifikojnë të rrënojnë çdo objekt ekzistues përgjatë Vjosës dhe të vendosin strukturat e tyre të kontrolluara përmes njerëzve të besuar dhe familjarëve, me të cilët prej 12 vitesh kanë shkatërruar me tenderë, koncesione dhe licenca të paligjshme çdo segment të pasurisë publike.
Ky koncesion është ideuar dhe mbështetur drejtpërdrejt nga Edi Rama (Babloku), si pjesë e strategjisë së fundit të grabitjes së territoreve përmes fasadave të ruajtjes së natyrës. Në të njëjtën mënyrë siç i dhanë investitorëve turq të drejtën për ndërtimin e dy HEC-eve në Poçem të Mallakastrës, në mes të territorit që tani UNESCO kërkon të mbrojë, sot po përgatitet legalizimi i një skeme të re vjedhjeje me fytyrë “ekologjike”.
E njëjta logjikë u përdor edhe për Parkun e Butrintit, ku Babloku dhe Kumbaro i dhanë leje për ndërtimin e një resorti me vila dhe pallate kompanisë “Sallameri-Hako”, duke shkatërruar integritetin e një zone që është zyrtarisht nën mbrojtjen e UNESCO-s. Tani, e njëjta formulë po përdoret edhe për Vjosën, me të njëjtët emra, të njëjtat duar dhe të njëjtën makineri pushteti që përmes koncesioneve mbulon grabitjen e natyrës me petkun e menaxhimit shtetëror./Pamfleti
