Pjesëmarrja e Shqipërisë në panairin e ardhshëm në Gjenevë do të realizohet nëpërmjet një tenderi pa garë, duke favorizuar kompaninë “I.C.” në pronësi të Rafaela Ricës. Kjo procedurë prokurimi e zhvilluar nga drejtoresha e komanduar e Pronësisë Industriale, institucion që varet nga Ministri i Ekonomisë, Blendi Gonxhe, ngre pikëpyetje mbi transparencën dhe konkurrencën në tenderat publikë.
Sipas dokumenteve të siguruara, bëhet fjalë për tenderin me objekt “Shërbime për panairin “Promovimi i Treguesve Gjeografikë dhe Kulturës Shqiptare në Gjenevë (SIDE EVENT)”. Fondi limit i përcaktuar për këtë qëllim është 13 500 000 lekë pa TVSH, ndërsa afati i fundit për paraqitjen e ofertave ishte 27 maj 2025. Pavarësisht kësaj, procedura është zhvilluar me vetëm një pjesëmarrës, duke sugjeruar një paracaktim të fituesit.
Shqipëria do të marrë pjesë në panairin “SIDE EVENT” në Gjenevë, Zvicër, nga data 8 deri në 13 korrik 2025, me temën ”Albania- GIS and Traditional Cultural Expression”. Stenda prezantuese do të jetë e hapur gjatë këtyre datave. Kompania “ICEBERG COMMUNICATION ” SH.P.K, në pronësi të Rafaela Ricës, është ftuar për negociata nga drejtoresha Gonxhe, duke u bazuar në një Vendim të Këshillit të Ministrave (VKM) që i referohet organizatave dhe shoqatave me aktivitet specifik.
Rafaela Rica nuk është një emër i panjohur në botën e tenderave publikë. Ajo është protagoniste e disa kontratave të mëparshme pa garë me bashki të ndryshme, kryesisht për zbukurimin e qyteteve gjatë festave të fundvitit.
Lloji i procedurës së prokurimit është justifikuar me VKM Nr. 768, datë 15.12.2021, i cili përcakton llojet e shërbimeve sociale dhe specifike për të cilat mund të rezervohet e drejta e pjesëmarrjes së organizatave të caktuara. Megjithatë, ekspertët ligjorë theksojnë se ky vendim nuk pezullon rregullat e përgjithshme të prokurimit publik që synojnë konkurrencën dhe transparencën.
Ironikisht, artikulli thekson se kompania e Rafaela Ricës ishte e vetmja që paraqiti ofertë, me një vlerë prej 12,516,980.00 lekë pa TVSH.
Qëllimi i panairit në Gjenevë është promovimi i Shqipërisë në Organizatën Botërore të Pronësisë Intelektuale (WIPO) gjatë javës së Asamblesë së Përgjithshme, duke organizuar një event të posaçëm me temë “Treguesit Gjeografikë dhe promovimin e kulturës shqiptare”. Treguesit gjeografikë janë emra që identifikojnë produkte me origjinë specifike gjeografike, ku cilësitë dhe karakteristikat e tyre lidhen esencialisht me këtë origjinë. Shqipëria aktualisht ka 22 tregues të tillë të regjistruar në nivel kombëtar dhe 2 në nivel ndërkombëtar.
Kush është Rafaela Rica?
Rafaela Rica njihet si pronare e disa kompanive, përfshirë “Iceberg Communication”, e cila ka pasur lidhje të forta me Bashkinë e Durrësit, duke fituar tendera për zbukurimet festive. Në vitin 2021, kompania e saj mori një kontratë 81 milionë lekë për dekorime, duke qenë e vetme në garë, ku formalisht mori pjesë edhe një kompani tjetër në pronësi të një punonjëseje të “Iceberg Communication”. Një vit më parë, ajo fitoi një tender tjetër 100 milionë lekë nga Bashkia e Durrësit pa asnjë konkurrent tjetër. Praktika e kontratave pa garë me Bashkinë e Durrësit ka vazhduar edhe në vitet e mëvonshme, duke ngritur shqetësime për korrupsion të mundshëm.
Edhe Bashkia e Shkodrës ka përzgjedhur “Iceberg Communication” në vitin 2021 për blerjen e dekorimeve, sërish pa garë. Kompania e saj ka përfituar gjithashtu tendera nga Autoriteti i Aviacionit Civil dhe Universiteti i Tiranës, duke shpenzuar miliona lekë për organizimin e eventeve dhe ceremonive.
Rasti i fundit i tenderit në Gjenevë shton edhe më tej dyshimet për favorizim dhe mungesë transparence në prokurimet publike, duke ngritur nevojën për një hetim të plotë nga organet kompetente.
