Përdorimi gjithnjë e më i gjerë i inteligjencës artificiale (IA) po i bën punonjësit më produktivë individualisht, por njëkohësisht po dobëson bashkëpunimin, besimin dhe marrëdhëniet mes kolegëve.
Një studim i ri tregon se në ekipet ku punonjësit preferojnë t’i drejtohen IA-së në vend të kolegëve, koordinimi bie me 22.3%, ndërsa besimi me 21.9%.
Studimi, i publikuar nga Harvard Business Review, u bazua në anketimin e 1,033 punonjësve me kohë të plotë në SHBA, të angazhuar në ekipe projektesh në më shumë se 20 industri.
Rezultatet tregojnë një paradoks: përdorimi i IA-së rrit perceptimin se kolegët kanë njohuri dhe aftësi të specializuara, por sa më shumë punonjësit mbështeten te teknologjia në vend të njëri-tjetrit, aq më shumë dobësohet aftësia e tyre për të bashkëpunuar.
Studiuesit e quajnë këtë fenomen relationslipping, ose dobësim gradual të marrëdhënieve të punës për shkak të zëvendësimit të komunikimit njerëzor me IA.
Një në pesë punonjës preferon IA-në në vend të kolegëve
Sipas studimit, një në pesë punonjës pranon se ka prirje t’i drejtohet inteligjencës artificiale në vend të një kolegu.
Ata që preferojnë IA-në kanë pothuajse tri herë më shumë gjasa ta përdorin atë si zëvendësuese të kolegëve nëse kanë qëndrim optimist ndaj teknologjisë. Ndërsa punonjësit që kanë besim të lartë tek IA janë dy herë më të prirur të shmangin konsultimin me kolegët.
Një tjetër faktor është frika nga gjykimi. Punonjësit që nuk ndihen të sigurt psikologjikisht brenda ekipit kanë mbi dy herë më shumë gjasa t’i drejtohen IA-së.
Një menaxher në industrinë farmaceutike shpjegoi se e përdorte teknologjinë për të shmangur përshtypjen se ishte i paaftë kur kishte nevojë të bënte pyetje.
Punonjësit ndihen më të izoluar dhe më pak të vlerësuar
Gati gjysma e të anketuarve, 49%, deklaruan se kolegët i zëvendësonin të paktën herë pas here me inteligjencën artificiale.
Punonjësit që ndihen të zëvendësuar kanë pothuajse përgjysmë gjasa të ndiejnë se janë të rëndësishëm për kolegët dhe se aftësitë e tyre vlerësohen. Ata gjithashtu shfaqin më pak dëshirë për të vazhduar bashkëpunimin me ekipin dhe kanë më shumë prirje të kërkojnë një punë tjetër.
Sipas një përllogaritjeje të studiuesve, në një kompani me 10 mijë punonjës, dobësimi i marrëdhënieve për shkak të IA-së mund të shoqërohet me 243 largime shtesë nga puna. Duke përfshirë kostot e zëvendësimit të stafit, fatura potenciale mund të tejkalojë 25 milionë dollarë.
Autorët theksojnë se kjo është një përllogaritje hipotetike dhe jo një ndikim shkakësor i provuar.
Si mund të shmanget dobësimi i ekipeve
Studimi tregon se inteligjenca artificiale nuk është domosdoshmërisht e dëmshme për bashkëpunimin. Problemi qëndron te mënyra se si organizatat e përdorin dhe te përparësia që i japin produktivitetit individual kundrejt rezultateve të përbashkëta.
Komunikimi i përditshëm mes kolegëve mund të kufizojë efektet negative. Edhe mes punonjësve që preferojnë IA-në, kontakti i përditshëm me ekipin shoqërohet me 28% më shumë koordinim dhe 19% më shumë besim.
Studiuesit rekomandojnë komunikim të rregullt përmes platformave të punës, krijimin e një mjedisi ku punonjësit nuk kanë frikë të bëjnë pyetje dhe transparencë mbi përdorimin e AI-së.
Ata sugjerojnë gjithashtu që inteligjenca artificiale të përdoret për të përgatitur bisedat me kolegët, jo për t’i zëvendësuar ato.
Përfundimi është se teknologjia mund të rrisë aftësitë individuale, por ruajtja e marrëdhënieve njerëzore mbetet vendimtare për funksionimin e ekipeve. / HBR
