Një ftesë për dialog, këtë herë e gdhendur në gur. Kryeministri Edi Rama ka ndryshuar sërish skenografinë para godinës së qeverisë, duke zëvendësuar karriget me stola mermeri, mbi të cilët shkruhet fjala “Dialog”.
Një mesazh që përsëritet prej ditësh, ndërsa studentët, gjimnazistët dhe pedagogët vijojnë protestat dhe kërkojnë dorëheqjen e tij.
Por këtë herë, përtej ftesës së shpallur nga kryeministri, vëmendjen e tërheq edhe vetë simbolika e gurit.
Guri i Xhelatit në Topkapi, simboli i errët i historisë osmane
Në zemër të Stambollit, brenda kompleksit të Pallatit Topkapi, ku për shekuj me radhë u përqendrua pushteti i sulltanëve osmanë, historia ka ruajtur gjurmët e një prej anëve më të errëta të oborrit perandorak: ekzekutimet e urdhëruara nga pushteti. Pranë Portës së Mesme, në zonën ku ndodheshin edhe burime historike të lidhura me zbatimin e dënimeve me vdekje, vepruan xhelatët e oborrit, të cilët ekzekutonin persona të dënuar, përfshirë edhe figura të larta shtetërore.
Një prej objekteve që lidhen me këtë histori njihet si Cellat Taşı, ose Guri i Xhelatit. Emri i tij lidhet me praktikën e ekzekutimeve dhe me kujtesën që kanë lënë këto ndëshkime në historinë osmane. Në rrëfimet që qarkullojnë për këtë gur, ai përshkruhet si një bllok mermeri ku të dënuarit vendoseshin përpara ekzekutimit.
Ajo që dokumentohet më qartë është se ekzekutimet në Pallatin Topkapi nuk ishin thjesht akte ndëshkimi, por pjesë e mekanizmit të pushtetit. Sipas studimeve historike, pranë Portës së Mesme ndodhej Siyaset Çeşmesi, e njohur si Çezma e Ndëshkimit, ku xhelatët lanin mjetet e përdorura gjatë ekzekutimeve. Në të njëjtën zonë përdoreshin edhe gurë të posaçëm, mbi të cilët ekspozoheshin kokat e të ekzekutuarve, si paralajmërim për të tjerët dhe si shfaqje e autoritetit të sulltanit.
Në një kontekst krejt tjetër, në Tiranë, stolat e mermerit të vendosur para Kryeministrisë mbajnë fjalën “Dialog”.
Në rastin e Kryeministrisë, pyetja është se çfarë ka dashur të thotë Rama duke zgjedhur mermerin, çfarë mesazhi përcjell ky gjest në një moment kur besimi mes qeverisë dhe një pjese të të rinjve është vënë në pikëpyetje.
Nga viti 2018 deri sot, dialogu si përgjigje ndaj protestës
Në dhjetor të vitit 2018, studentët mbushën rrugët me kërkesa për ndryshime në arsimin e lartë, tarifa më të ulëta dhe përmirësim të kushteve në universitete. Qeveria u përpoq ta trajtonte krizën përmes negociatave dhe premtimeve për plotësimin e kërkesave.
Sot, ftesa për dialog rikthehet, por kërkesat janë zgjeruar përtej çështjeve të arsimit. Studentët dhe gjimnazistët kërkojnë largimin e Ramës, ndërsa pedagogët i janë bashkuar protestës dhe bojkotit të mësimit.
Kryeministri përsërit të njëjtin mesazh, por problemi është se palët nuk po flasin për të njëjtën gjë. Rama ofron dialog, ndërsa protestuesit kërkojnë një përgjigje politike përtej një bisede mes përfaqësuesve të tyre dhe qeverisë.
Një fjalë e gdhendur në gur, një kërkesë që nuk ndryshon
Rama e ka përsëritur ftesën për dialog, ndërsa protestuesit nuk e kanë pranuar atë në formatin e ofruar nga kryeministri. Ata kanë vijuar të kërkojnë largimin e tij, ndërsa protestave u janë bashkuar edhe pedagogë të universiteteve publike, të cilët kanë nisur bojkotin e mësimdhënies.
Karriget e vendosura më parë u thyen dhe u hodhën drejt hyrjes së Kryeministrisë. Dialogu politik nuk matet me materialin e karriges, as me peshën e mermerit.
Ai matet me gatishmërinë për të dëgjuar kërkesat, për t’iu përgjigjur pyetjeve dhe për të diskutuar përgjegjësitë që ngrihen nga qytetarët.
Nga ftesa për dialog te ironia ndaj protestuesve
Kontrasti bëhet më i dukshëm në komunikimin publik të kryeministrit. Krahas videos me stolat e mermerit, Rama ka shpërndarë pamje ku protestuesit i largojnë ato, të shoqëruara me komentin ironik: “Dhe ‘pedagogët’ erdhën përsëri…”.
Kështu, ftesa për dialog shoqërohet me një gjuhë përqeshëse ndaj pjesëmarrësve në protestë. Ky kontrast ngre një pyetje të natyrshme: sa hapësirë ka për një komunikim serioz kur, përveç mospajtimit politik, në debat hyjnë edhe ironia dhe delegjitimimi i kundërshtarit?/Boldnews.al
