Sa lehtë mundet që një person keqdashës, pa njohuri shkencore dhe me motive hakmarrjeje, të krijojë dhe përhapë një patogjen (mikroorganizëm ose agjent biologjik që shkakton sëmundje) të rrezikshëm? Pragu po ulet vazhdimisht.
Përparimet në sekuencimin gjenetik kanë bërë që “recetat” për agjentët biologjikë të jenë gjerësisht të disponueshme; mjetet e modifikimit gjenetik si CRISPR mund teorikisht të shndërrojnë mikroorganizma të padëmshëm në diçka vdekjeprurëse; ndërsa pajisjet dhe mjetet e nevojshme për të ndërtuar dhe për të kultivuar proteina e viruse të rrezikshme mund të blihen online për disa qindra dollarë.
balkanweb back buttonlogo balkanweb e madhe
Fillimi > Bota
Analiza: Si IA-ja mund të lehtësojë bioterrorizmin
31 Maj, 2026 07:13
Bioterrorizmi 1233
Madhësia e tekstit:
Balkanweb app Download on Apple StoreGet it on Google Play
Sa lehtë mundet që një person keqdashës, pa njohuri shkencore dhe me motive hakmarrjeje, të krijojë dhe përhapë një patogjen (mikroorganizëm ose agjent biologjik që shkakton sëmundje) të rrezikshëm? Pragu po ulet vazhdimisht.
Përparimet në sekuencimin gjenetik kanë bërë që “recetat” për agjentët biologjikë të jenë gjerësisht të disponueshme; mjetet e modifikimit gjenetik si CRISPR mund teorikisht të shndërrojnë mikroorganizma të padëmshëm në diçka vdekjeprurëse; ndërsa pajisjet dhe mjetet e nevojshme për të ndërtuar dhe për të kultivuar proteina e viruse të rrezikshme mund të blihen online për disa qindra dollarë.
Tani në këtë fushë kanë hyrë edhe modelet e mëdha gjuhësore (LLM = sisteme të Inteligjencës Artificiale të trajnuara me sasi shumë të mëdha tekstesh dhe informacioni).
Të trajnuara me një sasi të madhe njohurish shkencore, përfshirë informacione të specializuara mbi viruset dhe bakteret, këto modele mund të kthejnë përdorues pa përvojë në “ekspertë” brenda një kohe shumë të shkurtër. Kjo shqetëson specialistët e biosigurisë, të cilët muajt e fundit janë bërë më alarmantë.
Vitin e kaluar, OpenAI, Anthropic dhe Google forcuan masat parandaluese të sigurisë. Kompanitë nuk mund ta përjashtonin më mundësinë që modelet e tyre të ndihmonin njerëz me njohuri të kufizuara shkencore që duan të zhvillojnë armë biologjike, megjithëse Anthropic tha se “qëllimi ynë nuk është të krijojmë alarm”.
Është e natyrshme të shtrohet pyetja nëse bota po afrohet drejt një epoke të frikshme të bioterrorizmit të ndihmuar nga IA-ja dhe, nëse po, çfarë duhet bërë për ta parandaluar.
