Shqipëria nuk pritet ta zgjasë marrëveshjen e saj të migracionit me Italinë përtej vitit 2030, ka deklaruar ministri i Jashtëm Ferit Hoxha në një intervistë ekskluzive për Euractiv, duke sinjalizuar një ndryshim të rëndësishëm në një nga projektet më të debatuara mes dy vendeve.
Marrëveshja dhe konteksti politik
Marrëveshja pesëvjeçare, e ratifikuar në fillim të vitit 2024, i ka dhënë qeverisë së Giorgia Meloni mundësinë të përdorë qendrat në Gjadër dhe Shëngjin si struktura për ndalimin e migrantëve që nuk kanë fituar azil në Itali. Projekti është pjesë e përpjekjeve më të gjera të disa vendeve europiane për të zhvendosur menaxhimin fizik të migracionit jashtë territorit të tyre.
Megjithatë, marrëveshja është shoqëruar me polemika të forta politike dhe sfida ligjore në Itali, duke u kthyer në një nga temat më të ndjeshme të debatit mbi migracionin në BE.
“Nuk do të ketë zgjatje”
Sipas Hoxhës, një zgjatje pas vitit 2029 nuk është në plan, sidomos në kushtet kur Shqipëria synon anëtarësimin në Bashkimin Europian deri në vitin 2030.
“Fillimisht, është një marrëveshje pesëvjeçare dhe nuk jam i sigurt se do të ketë zgjatje. Së dyti, nuk do të ketë zgjatje sepse ne do të jemi anëtarë të Bashkimit Europian,” u shpreh ai.
Ai shtoi se pas anëtarësimit, territori shqiptar nuk do të konsiderohet më “jashtë BE-së”, duke ndryshuar automatikisht statusin ligjor të çdo marrëveshjeje të tillë.
Debati ligjor dhe qëndrimi i BE-së
Marrëveshja u vu nën presion nga gjykatat italiane, të cilat detyruan rishikimin e përdorimit fillestar të qendrave si pika përpunimi, duke i kthyer ato në qendra ndalimi për migrantët me kërkesa të refuzuara.
Megjithatë, në prill projekti mori një mbështetje të rëndësishme kur një avokat i përgjithshëm në Gjykata e Drejtësisë së Bashkimit Evropian dha një opinion jo-detyrues që e konsideron skemën në përputhje me ligjin e BE-së.
