Nuk është mallkim gjeologjik, nuk është “fat i keq”, nuk është as rastësi teknike. Kur çahen vazhdimisht vetëm tunelet e së njëjtës firmë, problemi nuk është mali, por mënyra si shpohet ai. Dhe kur kjo përsëritet pa pasoja, problemi nuk është vetëm ndërtuesi, por shteti që i hap rrugën, i mbyll sytë dhe i paguan faturën.
Tuneli i Rrugës së Arbërit, Llogoraja, Murrizi – të njëjtat simptoma, i njëjti emër. Beton që çahet, ujë që futet, terren që “zbulohet” pasi merren paratë, projekte që ndryshojnë rrugës dhe kosto që rriten si me magji. Ky nuk është dështim teknik, është model funksional i grabitjes publike.
Firma “Gjoka” nuk ndërton thjesht tunele – ajo ndërton kontrata ku risku teorikisht është i privatit, por praktikisht i kalon shtetit. Ndërton projekte që duken bukur në letër, por shemben në realitet. Dhe mbi të gjitha, ndërton me sigurinë se, edhe kur betoni çahet, askush nuk çahet për përgjegjësi.
Por pyetja më e rëndë është kjo:
Si ka mundësi që çdo dështim i kësaj firme shoqërohet me heshtje institucionale dhe para shtesë nga buxheti?
Sepse dikush i ka mbrojtur. Sepse dikush i ka miratuar studimet gjeologjike. Sepse dikush ka firmosur kolaudimin. Sepse dikush ka pranuar shtesat milionëshe. Dhe ky “dikush” nuk është inxhinieri i kantierit, por zinxhiri politik që nis nga Ministria e Infrastrukturës.
Belinda Balluku nuk mund të fshihet pas fjalës “teknike”. Këto janë vepra nën përgjegjësinë e saj direkte. Kur i njëjti ndërtues dështon vazhdimisht dhe vazhdon të fitojë kontrata, kemi kapje të shtetit, jo zhvillim.
Në çdo vend normal, një firmë me këtë histori do ishte përjashtuar nga tenderët. Në Shqipëri, ajo shpërblehet me projekte të reja dhe miliona euro shtesë. Dhe kur qytetarët pyesin pse çahen tunelet, u serviret një bypass, pak asfalt dhe shumë propagandë.
Prandaj përgjigjja është e thjeshtë dhe e hidhur:
Tunelet çahen vetëm te “Gjoka” sepse këtu nuk çahen kontratat abuzive, nuk çahen lidhjet politike dhe nuk çahen dosjet penale.
Dhe nëse SPAK nuk vepron tani, atëherë mesazhi është i qartë:
Në Shqipëri nuk ka problem të ndërtosh keq, mjafton të ndërtosh me njerëzit e duhur.
Sepse betoni mund të çahet.
Por drejtësia nuk ka më luksin të çahet nga frika./Almer Toska
