Mjekët shpesh këshillojnë të shmangim ushqimet e përpunuara ose ato që përmbajnë shumë sheqer dhe yndyra të ngopura. Kjo është një këshillë e domosdoshme, pasi konsumimi i shpeshtë i tyre rrit rrezikun për sëmundje kronike, përfshirë edhe çrregullime neurologjike si goditja në tru dhe demenca.
Megjithatë, si neurolog, mund t’ju them se ekzistojnë edhe disa ushqime të tjera, më pak të njohura, që duhen shmangur për të parandaluar probleme serioze neurologjike.
1. Ushqime të konservuara me kanaçe të dëmtuara
Nëse një kanaçe është e fryrë, e çarë ose shumë e gërvishtur, kjo duhet të jetë një sinjal alarmi. Mund të jetë shenjë e kontaminimit me botulinum, një bakter që prodhon toksinën e botulizmit.
Toksina botulinike është një nga neurotoksinat më të fuqishme që njeh shkenca. Ajo bllokon çlirimin e një neurotransmetuesi që i mundëson trurit të komunikojë me muskujt. Pasojat mund të përfshijnë paralizë të gjymtyrëve, shikim të turbullt dhe, në raste të rënda, vështirësi të frymëmarrjes. Pa trajtim të menjëhershëm, botulizmi mund të jetë fatal.
Ajo që e bën këtë toksinë veçanërisht të rrezikshme është fakti se nuk mund të zbulohet nga era, shija apo pamja. Për më tepër, ngrohja e ushqimit nuk garanton neutralizimin e saj.
Mbani mend këtë rregull të thjeshtë: “Kur ke dyshime, hidhe.”
2. Disa peshq shkëmborë, veçanërisht në zona tropikale
Unë e dua peshkun dhe i inkurajoj pacientët e mi të konsumojnë lloje si salmoni, sardelet dhe trofta, të cilat janë të pasura me omega-3 dhe të ulëta në merkur.
Por këshilloj kujdes me peshqit e mëdhenj tropikalë si barrakuda, grouper, morena, ngjala detare dhe amberjack. Këta peshq mund të përmbajnë ciguatoksinë, veçanërisht në zona me shkëmbinj koralorë.
Kam parë personalisht raste të helmimit nga ciguatera. Simptomat përfshijnë ndjesi të çuditshme të të ftohtit, djegie, mpirje, marramendje dhe madje edhe ëndrra shumë të gjalla. Për shkak se simptomat janë të paqarta, diagnoza shpesh vonohet.
Problemi kryesor është se ciguatoksina është rezistente ndaj nxehtësisë — pra, gatimi nuk e shkatërron. Ashtu si toksina botulinike, ajo nuk ka shije apo erë.
Rekomandohet të kufizohet konsumimi i peshqve grabitqarë të mëdhenj, të shmangen pjesë si mëlçia, vezët dhe koka, dhe të tregohet kujdes i veçantë në zona endemike.
3. Mish derri i pagatuar ose i pagatuar dobët
Rreziku këtu është neurocisticerkoza. Neurocisticerkoza është një nga shkaqet kryesore të epilepsisë në mbarë botën. Edhe pse më e rrallë në vendet e zhvilluara, raste janë raportuar edhe në SHBA.
Nëse udhëtoni shpesh ose jetoni në zona me kushte të dobëta sanitare, është thelbësore të gatuani mirë mishin e derrit dhe të mbani higjienë të mirë të duarve.
Pasterizimi i qumështit përfshin trajtimin me nxehtësi për të eliminuar mikroorganizmat e rrezikshëm. Edhe pse procesi ul lehtësisht disa vitamina, ndikimi është minimal.
Qumështi i papasterizuar, është një burim i njohur i baktereve si Listeria, E. coli dhe Salmonella. Studimet tregojnë se konsumimi i tij shkakton rreth 840 herë më shumë sëmundje dhe 45 herë më shumë shtrime në spital krahasuar me qumështin e pasterizuar, edhe pse konsumohet nga një pjesë shumë e vogël e popullsisë.
Fëmijët, gratë shtatzëna, të moshuarit dhe personat me imunitet të dobët janë më të rrezikuarit për pasoja serioze, përfshirë dëmtime të trurit, meningjit, koma, abort spontan dhe madje vdekje.
Kam parë personalisht raste me dëmtime të pakthyeshme neurologjike të shkaktuara nga produkte të papasterizuara.
Pretendimet se qumështi i papasterizuar ul astmën, kancerin apo intolerancën ndaj laktozës nuk mbështeten nga prova shkencore.
Para se të bëni ndryshime të mëdha në dietën tuaj, këshillohuni gjithmonë me një profesionist shëndetësor. Çelësi është të jemi më të vetëdijshëm për atë që konsumojmë veçanërisht kur bëhet fjalë për ushqime që mund të dëmtojnë trurin.
