Në një kohë kur qytetarët dibranë presin investime reale në arsim dhe infrastrukturë, procedura e tenderimit për rikonstruksionin e shkollës 9-vjeçare “Demir Gashi” po kthehet në një tjetër skandal të prokurimeve publike, me shenja të forta manipulimi dhe mungesë konkurrencë reale. Open Procurement
Tenderi me referencë REF-61978-09-18-2025, i shpallur nga Bashkia Dibrë, kishte një fond limit prej rreth 118 milionë lekë pa TVSH (afro 1 milion euro) dhe ishte procedurë e hapur, ndërsa 13 operatorë ekonomikë kanë depozituar oferta për këtë projekt të rëndësishëm për arsimtarët dhe nxënësit e komunitetit. Open Procurement
Por rezultati i konkurrencës lë shije të hidhur për publikun dhe ekspertët e prokurimit
Nga të gjithë operatorët që paraqitën oferta, shumica janë skualifikuar për arsye teknike ose formale, duke lënë në garë vetëm një të vetme: NIKA shpk, e shpallur fituese me ofertë prej 98,197,183 lekë pa TVSH. Open Procurement
Ky skenar — skualifikime masive të konkurrentëve dhe shpallje fituesi vetëm i njërit subjekt — është një nga flamujt më të harruar të manipuluar të prokurimeve publike, ku konkurrenca nuk ekziston realisht, por vetëm në letër. Open Procurement”
Emri Shpresa Nika nuk është i panjohur për publikun kur bëhet fjalë për tendera problematikë. Në raste të mëparshme, procedura të tjera të prokurimit ku kompanitë me emrin “NIKA” shpk del fituese janë cilësuar me “flamur të kuq”, për shkak se operatorët e tjerë me oferta më të ulëta janë skualifikuar masivisht, duke dhënë përshtypjen e një gara të parealizuar që në nisje. Me Nge
Shembulli më flagrant është një tjetër tender në Bashkinë e Durrësit, ku Shpresa Nika u shpall fituese për një projekt rrugësh, ndonëse ofertat më të ulëta u skualifikuan dhe procedura u përshkrua si skandal korruptiv. Me Nge
Kjo sjellje — skualifikime selektive, fitues me ofertë jo më e ulëta dhe mungesë konkurence reale — është pikërisht ajo që ekspertët e prokurimit e quajnë model të kapjes së tenderëve për interesa private, jo publike.
Fakti që tenderi për rikonstruksionin e një shkollë me fonde të konsiderueshme publike përfundon me:
-
Skualifikimin masiv të konkurrentëve për arsye teknike/formale;
-
Vetëm një fitues të shpallur, pa garë reale;
-
Oferta jo domethënëse për taksapaguesin — ngrit dyshime serioze mbi transparencën. Open Procurement
Këto nuk janë vetëm çështje teknike ose burokratike — ato janë **shenja të një sistemi ku favoret dhe fitimet mund të jenë të paracaktuara edhe përpara nisjes së garës.
Në vend që të konkurrojnë ofertat, procedurat publike duken si lojë kontrolli, ku fituesi është pothuajse i paracaktuar, kurse taksapaguesit paguajnë faturën.
-
Autoritetet e prokurimit dhe auditimit duhet të shqyrtojnë këtë procedurë me kujdes për të identifikuar nëse kriteret apo aplikimi i tyre u përdorën për të eliminuar konkurentë realë. Open Procurement
-
Institucionet anti-korrupsion, përfshirë SPAK, duhet të vlerësojnë nëse ka pasur manipulim me kriteret e tenderit.
-
Publiku meriton transparencë të plotë mbi arsyet e skualifikimit të shumicës së operatorëve, veçanërisht kur bëhet fjalë për projekte që prekin fëmijët dhe komunitetet lokale.
Tenderi për rikonstruksionin e shkollës 9-vjeçare në Dibër është një tjetër rast ku qëllimi i një procedure publike duket se është në kundërshtim me konkurrencën e ndershme dhe interesin publik.
Kur skenari përsëritet — si tenderë pa garë të vërtetë, skualifikime masive dhe fitues që shpallen vetëm një — shqetësimet për paracaktim, klientelizëm dhe kapje të tenderëve jo vetëm që rriten, por bëhen një shqetësim madhor për besueshmërinë e prokurimeve në vend. /Report.al/
