Në Shqipërinë e sotme, ku korrupsioni nuk është më thjesht një fenomen por një sistem i ndërtuar me kujdes për të garantuar pasurimin e një grushti njerëzish në kurriz të qytetarëve, rasti i Blendian Dalipajt përfaqëson një shembull të qartë se si pushteti dhe paratë e shtetit janë kthyer në një mekanizëm të pandalshëm për abuzim.
Dalipaj, sot drejtor i Operatorit të Sistemit të Shpërndarjes së Energjisë Elektrike (OSHEE), nuk është thjesht një zyrtar i emëruar rastësisht. Ai është një nga njerëzit më të afërt dhe më të besuar të zëvendëskryeministres Belinda Balluku, një figurë kyçe në atë që Arben Ahmetaj e quajti “5B-të e saj”, duke iu referuar pesë drejtorëve strategjikë që kontrollojnë sektorë kyç dhe që funksionojnë si një rrjet i mbyllur për të marrë vendime, ndarë kontrata dhe mbrojtur njëri-tjetrin nga drejtësia.
Historia e tij dhe e kompanisë së familjes së tij, I.D.K. Konstruksion, është një rrëfim tipik i mënyrës sesi një biznes i vogël lokal, me aktivitet modest deri në vitin 2013, u shndërrua brenda pak vitesh në një “kampion” të tenderëve publikë, duke marrë miliona euro nga buxheti i shtetit, kryesisht nga institucionet e kontrolluara nga Balluku.
Nga një kompani me xhiro rreth 1.3 milionë euro në 2013, I.D.K. Konstruksion arriti në mbi 13 milionë euro në vitin 2023, një rritje marramendëse që nuk mund të shpjegohet me meritë tregu, por vetëm me mbështetje politike dhe përzgjedhje të kujdesshme si përfituese e fondeve publike.
Përfitimet kryesore kanë ardhur pas vitit 2015, kur Partia Socialiste mori pushtetin vendor dhe qendror në shumicën dërrmuese, dhe sidomos pas vitit 2019, kur Belinda Balluku mori nën kontroll të plotë Ministrinë e Infrastrukturës dhe Energjetikës. Nga ky moment, tenderët për kompaninë e babait të Dalipajt, Bajram Dalipaj, morën një trajektore rritjeje të frikshme.
Vetëm nga Autoriteti Rrugor Shqiptar, për periudhën 2019-2024, I.D.K. Konstruksion mori rreth 10 milionë euro, me të paktën 20 procedura tenderuese. Shumë prej këtyre procedurave kanë qenë me konkurrencë minimale ose të dyshimtë, një praktikë e njohur në Shqipëri për të favorizuar fituesit e paracaktuar.
Pjesa më skandaloze është se në gusht të vitit 2022, Ministria e Infrastrukturës nën drejtimin e Ballukut shpalli një kontratë koncesionare me afat 35-vjeçar ku një nga fituesit ishte pikërisht kompania I.D.K. Konstruksion. Ligji për Parandalimin e Konfliktit të Interesave e ndalon qartë këtë, pasi Blendian Dalipaj është administrator i OSHEE-së, një institucion që ndodhet në varësinë e drejtpërdrejtë të Ballukut, dhe për më tepër bëhet fjalë për një biznes të babait të tij.
Për të shmangur përgjegjësinë direkte, Balluku ia delegoi firmosjen zv.ministrit Ami Kozeli, por më pas kontrata kaloi me vendim të Këshillit të Ministrave dhe në fund u firmos sërish nga vetë Balluku në dhjetor 2024, tashmë në rolin e zëvendëskryeministres, duke i dhënë vulën përfundimtare një marrëveshjeje që bie ndesh me çdo standard të transparencës dhe ligjshmërisë.
Sot, dosja e këtij rasti ndodhet në SPAK, pas kallëzimit të bërë nga Partia Demokratike, e cila ka publikuar fakte të shumta mbi marrëdhëniet e kompanisë familjare të Dalipajt me tenderët e dhënë nga Ministria e Infrastrukturës dhe institucione të tjera të kontrolluara nga Balluku. Megjithatë, asgjë konkrete nuk ka ndodhur ende. Drejtësia në Shqipëri duket se ecën me dy shpejtësi: një të shpejtë për qytetarët e thjeshtë dhe një të ngadaltë, gati të ngrirë, për ata që kanë lidhje me pushtetin.
Ky është një nga rastet ku nuk kemi të bëjmë vetëm me korrupsion ekonomik, por edhe me kapje të plotë të institucioneve. Dalipaj nuk është thjesht një drejtor i OSHEE-së. Ai është pjesë e një strukture të ndërtuar me kujdes, ku pozicionet drejtuese shfrytëzohen për të siguruar fitime personale dhe familjare, duke përdorur paratë e taksapaguesve.
Dhe ndërsa faturat e energjisë rriten, rrjeti i shpërndarjes mbetet problematik dhe qytetarët përballen me ndërprerje dhe shërbim të dobët, drejtuesit e lartë dhe miqtë e tyre bëjnë milionat me tenderë, koncesione dhe marrëveshje të mbyllura në korridoret e pushtetit.
Pyetja që ngrihet sot është: kush do ta ndalë këtë mekanizëm abuziv? A ka guxim SPAK-u të hetojë deri në fund një nga njerëzit më të afërt të zëvendëskryeministres Balluku? Dhe a ka vullnet politik që të thyhet ky zinxhir interesash ku politika, biznesi dhe korrupsioni janë bërë një? Deri atëherë, rastet si ai i Blendian Dalipajt do të mbeten shembuj se si Shqipëria po humbet miliona nga pasuria e saj publike, ndërsa pakica e privilegjuar vazhdon të pasurohet në heshtje dhe me mbrojtjen e plotë të atyre që supozohet të shërbejnë publikun.
