Nga Taulanda Jupi
Në Shqipërinë e sotme, për shumicën e të rinjve, arsimi nuk është më rruga drejt një jete më të mirë. Është bërë, në fakt, një korridor i gjatë zhgënjimesh, ku shpresa venitet dhe mundësitë shterojnë.
Thuajse nuk ka asnjë mundësi që një i ri nga një familje e varfër, pavarësisht shkollimit të tij, të arrijë të shpëtojë nga varfëria. Pas diplomimit, shumica përballen me një zgjedhje dramatike: ose të pranojnë punë që paguajnë aq pak sa nuk mbulojnë as shpenzimet minimale të jetesës, ose të marrin rrugën e emigrimit.
Por zhgënjimi nuk ndalet këtu. Edhe ata që arrijnë të arsimohen, edhe ata që luftojnë për të qëndruar në vendin e tyre, përballen me një tjetër mur: pamundësinë për të siguruar një shtëpi. Ka thuajse zero shanse që një i ri i pastrehë, edhe me diplomë në dorë, të mund të blejë një apartament dhe të shlyejë një kredi banese me pagën që ofron tregu shqiptar. Ëndrra e strehimit është sot një iluzion për shumicën.
Le të jemi të sinqertë: kjo nuk është vetëm një çështje ekonomike. Është një krizë e thellë intelektuale dhe sociale. Arsimi në Shqipëri ka dështuar jo vetëm të ngrejë standardin e jetesës së qytetarëve tanë, por edhe të çlirojë mendjet e tyre. Shumë të rinj shqiptarë diplomohen pa kompetencat, pa njohuritë dhe pa guximin intelektual për të ndërtuar një shoqëri më të drejtë dhe më të zhvilluar.
Ne nuk mund të mashtrojmë më veten. Nuk mjafton të ndërtojmë shkolla më të bukura, të shtypim diploma me ngjyra apo të organizojmë ceremoni pompoze diplomimi. Reforma e vërtetë në arsim nuk matet me fasada. Matet me jetët e ndryshuara, me mendje të çliruara, me qytetarë që dinë të mendojnë, të punojnë, të ndërtojnë dhe të mbrojnë lirinë e tyre.
Për këtë arsye, unë besoj se Shqipëria ka nevojë për një revolucion të thellë në arsim. Një reformë që shkon përtej grimit sipërfaqësor. Një reformë që e kthen shkollën në një tokë të plleshme të lirisë ekonomike dhe intelektuale.
Ne duhet të garantojmë që arsimi të mos jetë privilegj i pakicës, por forca e madhe që çliron shumicën. Të rinjtë tanë meritojnë më shumë se një diplomë pa vlerë. Meritojnë dije që sjell prosperitet. Meritojnë arsim që hap dyer, jo arsim që ngre mure.
Nëse duam një Shqipëri që qëndron fort në këmbët e saj, atëherë duhet të fillojmë nga themelet: nga shkolla, nga klasa, nga pedagogët, nga studentët. Nëse dështojmë këtu, dështojmë kudo.
Është koha për të thënë të vërtetën. Është koha për të vepruar. Arsimi shqiptar duhet të reformohet rrënjësisht. Përndryshe do të mbetemi robër të një sistemi që na mashtron, na varfëron dhe na errëson çdo ditë.
